Bahariye Mevlevihanesi

Bahariye Mevlevihanesi, Eyüp Bahariye semtinde, Silahtarağa Caddesi üzerinde, Haliç kıyısında yer almaktadır.Bir zamanlar tamamıyla ortadan kalkmış olan bu yapı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından aslına uygun biçimde yeniden yaptırılarak 2011 yılında tekrar hizmete sunulmuştur.

Osmanlı Döneminin manevi merkezlerinden biri olan Mevlevihaneler, tarih boyunca kültür, sanat ve eğitim merkezi olarak önemli hizmetlerde bulunmuştur.Osmanlı coğrafyasındaki 100’ü aşkın mevlevihaneden biri olan ve İstanbul’daki önemli Mevlevi asitaneleri arasında yer alan Bahariye Mevlevihanesi 1874- 1877 yılları arasında Beşiktaş Mevlevihanesi’nin yıktırılması üzerine inşa edilmiştir. Bahariye Mevlevihanesi’nin selefi konumunda olan Beşiktaş Mevlevihanesi, Osmanlı Sadrazamı Ohrili Hüseyin Paşa tarafından 1613 yılında, Galata, Kasımpaşa ve Yenikapı Mevlevihanelerinin ardından şehirdeki dördüncü mevlevihane olarak yaptırılmıştır. Çırağan Sarayı’nın inşası nedeniyle 1867-1868’de yıktırılan Beşiktaş Mevlevîhânesi önce geçici olarak Fındıklı’da Karacehennem İbrâhim Paşa Konağı’na, 1870 yılında da Maçka sırtlarında yaptırılan ve Maçka Mevlevîhânesi olarak anılan binaya taşınmıştır. Burası da 1874’te bugün İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi olarak kullanılan kışlanın yapımı için tekrar yıktırılınca, mevlevîhânenin son postnişini Şeyh Hüseyin Fahreddin Dede, bu defa Eyüp’te 1874-1877 yılları arasında Bahariye Mevlevîhânesi adı verilen binayı tesis etmiştir. Mevlevihanenin kuruluşuna maddi katkı sağlayan Sultan II. Abdülhamid mevlevîhânenin kuruluşundan bir müddet sonra ayrıca ilk iki katı harem, üçüncü katı da selâmlık olarak kullanılmak üzere yirmi sekiz odalı bir meşrutahâne yaptırmıştır. Dedegân hücreleri, somathâne, matbah-ı şerif, hamam, helâlar ve harem mutfağının da bu sırada inşa edildiği anlaşılmaktadır.

İnşasının üzerinden çeyrek yüzyıl gibi oldukça kısa bir süre geçmiş olmasına karşılık Haliç kıyısının yoğun rutubeti yüzünden harap olan mevlevîhâne, Mevlevî muhibbi Sultan Mehmed Reşad’ın delâletiyle Evkaf Nezâreti’nce 1910’da esaslı bir tamir ve tâdilâta tâbi tutularak ihya edilmiştir.

1925’te tekkelerin kapatılmasının ardından, bakımsızlık nedeniyle hızla harap olan mevlevihanenin 1935’te Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından semahane ve türbesi yıktırılmış, 1938-39’da çıkan bir yangında harem kısmı tamamen yok olmuş, arsa ve geri kalan yapılar 1968’de davayı kazanan verese tarafından satılmış, içinde bir tuğla imalâthanesi bulunan arsada iki tane de mensucat fabrikası kurulmuştur. Bu arada türbedeki naaşlar da Eyüp mezarlığına nakledilmiştir. 1986 yılından itibaren dönemin İstanbul Belediyesi tarafından Haliç kıyısı çevre düzenlemesi kapsamında Mevlevihane arazisine kurulan fabrikalar da yıktırılmış, mevlevihaneden geriye cümle kapısından bir söve parçası ile hamama ait bazı duvar kalıntıları kalmış, Bahariye Mevlevihanesi tamamıyla ortadan kalkmıştır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2011 yılında aslına uygun şekilde yeni baştan inşa edilen Bahariye Mevlevihanesi; günümüzde İnsan ve Medeniyet Hareketi çatısı altında faaliyet gösteren çeşitli vakıf ve derneklerin kültür, sanat ve eğitim faaliyetlerine yönelik hizmet vermektedir.

Ziyaret Saatleri

İLETİŞİM

Eyüp Merkez Mah. Silahtarağa cad. No:12 / EYÜP Tel: 0212 501 31 71