Büyük Saray Mozaikleri Müzesi

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi, Sultanahmet Camii Külliyesi’nde, Arasta Pazarı içerisinde yer almaktadır. Doğu Roma dönemine ait Büyük Saray’ın revaklı avlusunun kuzeydoğu bölümünde, kısmen sağlam kalmış mozaik döşemeyi içine alacak şekilde oluşturulmuştur. Müze, Ayasofya Müzesi’ne bağlı bir birimdir. Sesli rehberlik hizmetinin de sunulduğu müze, Pazartesi hariç haftanın her günü ziyarete açıktır.Mozaiklerin içinde bulunduğu ortası açık sütunlu avlu “peristil” üzerine sonraki dönemlerde Sultanahmet Camii çarşısının yapıldığı, M.S. 450 – 550 yıllarından kalma Bukaleon Sarayı olarak bilinen Büyük Saray’ın bir parçasıdır.

 

İskoçya’nın Edinburg kentindeki St. Andrews Üniversitesi’ne mensup araştırmacılar, 1930’larda yaptıkları kazılarda, sarayın orta taraçasında bu büyük peristili ve birkaç başka yapıyı ortaya çıkarmışlardır. Yeraltı kubbelerinden oluşan yapay bir taraçanın üzerindeki bu yapılar yaklaşık 4.000 m2’lik bir alanı kaplamaktadır. Avlunun etrafındaki salonlar 10 x 12 adet korint tarzı sütunla çevrelenmiştir.

 

Muhtemelen o çağın önde gelen ustaları başkanlığında birçok usta sanatçı tarafından hazırlanan mozaikli alanın sadece 180 m²’lik bölümü ortaya çıkarılmıştır. Mozaik taşları ortalama 5 mm. ebatlarında, kireç taşı, pişmiş toprak ve renkli taşlardan oluşmaktadır. Tasvirler “Opus Vermikülatun” tarzında olup mermer parçaları arasına yerleştirilmiştir. Fondaki beyaz mermer kısımlarda ise “Balık pulu” tekniği uygulanmıştır. Ayrıca mozaiği oluşturan tasvirlerin etrafı konturlarla sınırlanmıştır.

 

1872 m2’yi bulan yüzey alanıyla bu mozaik, geç antik çağdan bugüne ulaşabilen en büyük ve en çok çeşide sahip peyzaj betimlemelerinden biridir. Hayatta kalan mozaik parçalarında 150 insan ve hayvan figürü kullanılarak anlatılmış, 90 farklı tema bulunmaktadır.Mozaiğin ana resmi 6 metre genişliğindedir. Bunun dışında dört friz şeridi üzerine dizilmiş renkli tasvirler vardır. Moziğin iç ve dış kenarlarında, kenger yaprağı sürgünü şeklinde süsleri barındıran, 1,5 metre genişliğinde bir çerçeve bulunmaktadır.

 

Mozaiğin ana resmine peristilin avlu tarafından bakılması gerekmektedir. Resimlerdeki hareket yönü, kuzeydoğu holde soldan sağa, yani peristilin güneydoğu kenarındaki saray holüne doğrudur. Resimde avlanan ve oyun oynayan insanlar, çeşitli hayvanlar, cennet benzeri doğa tasvirleri ve çeşitli destanlardan unsurlar yer almaktadır.

 

M.S. 450-550 yılları arasına tarihlenen Büyük Saray Mozaikleri Müzesi’nde sergilenen mozaikler hem sanatsal açıdan hem de tasvirli sahnelerin zenginliği açısından muhteşemdir.Mozaiklerde dinî konulara rastlanmamaktadır. Konular günlük hayattan, doğadan ve mitolojiden alınmıştır.Mozaiklerde yer alan resimler şu sekiz ana grupta toplanmaktadır: Av sahneleri, Dövüşen hayvanlar, Özgür hayvanlar, Köy hayatı, Kır yaşantısı, Çocuklar, Çocuklar, Mitler, Egzotik yaratıklar..

 

Mozaiklerde yer alan çeşitli figürler ise şunlardır: Kaplan avı, Yaban domuzu avı, Aslan avı, Kartal ile yılan, Aslan ile boğa, Geyik ile yılan, Ayı grubu, Aygır, kısrak ve tay, Kuş avlayan maymun, Emziren anne ile köpek, Balıkçı, Keçi sağan çoban, Tarlada çalışan çiftçiler, Çeşme üzerindeki yapı, Çember oynayan çocuklar, Küçük çocuk ve köpek, Deve sırtında iki çocuk ve rehber, Pan’ın omuzlarına oturmuş çocuk görünümünde Dionysos, Bellerophon ile Chimera, Kanatlı Aslan, Okapi başlı kanatlı pars, Kanatlı dişi kaplan..

Ziyaret Saatleri

15 Nisan - 1 Kasım
09.00–19.00 arası,
1 Kasım - 15 Nisan
09.00–17.00 arası açıktır.

İLETİŞİM

Büyük Saray, D:20, Fatih/İstanbul
Tel:(0212) 512 1564